Lenfödem Nedir? Tedavisi Nasıldır?

Çarşamba, 03 Ağustos 2011 06:14 yönetici
Yazdır PDF
Lenfödem Nedir? Tedavisi Nasıldır?

Lenfatik Sistem, hücrelerarası sıvıdan ve vücut dokularından aldığı ve süzdüğü büyük moleküllü hücreleri temizledikten sonra kan sistemine dönüşümünü sağlayarak hayati bir işlemi yerine getirir. Besin maddelerinin dokulara taşınması, hücresel atıkların uzaklaştırılması  gibi görevleri olan bu sistem ayrıca lenfosit üreterek vücudu hastalıklara karşı da savunur.
Lenf sıvısının lenf kapillerlerinden başlayan taşıma işlemi sistemin özel damarları ile lenf nodüllerine devam ederek daha sonra ‘’Venöz Açı’’da son bulur. Lenf kapillerleri vücudu bir ağ gibi sarmıştır. Lenf oluşumundan sorumlu olan lenf kapillerleri  birleşerek afferent damarlarını oluşturur ve bu damarlar en yakındaki lenf noduna gider. Prekolektörler hem doku sıvısının reabsorbsiyonundan hem de lenf sıvısının kolektörlere transportundan sorumludurlar.    Kolektörlerin pasif çalışan kapakları sayesinde lenf sıvısının geri kaçışı önlenir.
Kardiyovasküler sistemle belirli bir iş paylaşımı yapan Lenfatik sistem arasında hem yapısal hem işlevsel benzerlikler ve de farklılıklar bulunmaktadır. Kardiyovasküler sistemi dolaşım sistemi, lenfatik sistemi ise transport sistemi şeklinde değerlendirebiliriz. Lenfatik sistemin kardiyovasküler sistemden farklı olarak bir pompa organı yoktur; lenfatik akımın yönü sadece distalden proximale doğrudur.

Lenf Transportu solunum, arteryal pulsasyon, kas-eklem pompası, manuel lenf drenajı,  egzersiz ile sağlanır.

Lenfatik Sistemin Ödemi Nasıl Gelişir?
Lenfatik sistem, transport kapasitesi lenfatik yükden (su ve protein) daha büyükse yeterlidir
İnterstisyel sıvı hacmi, kapiller kanın ve interstisyel sıvının hidrostatik ve kolloid osmotik basınçları, kapiller çeperinin geçirgenliği, lenf akımı ve ekstrasellüler sıvı hacmine bağlıdır.  Bu parametrelerden herhangi birinin değişikliği ile interstisyel sıvı hacminin artması ödeme yol açar.

Lenfödemin Etyolojisi :
Primer Lenfödem
--     Yaşa göre sınıflarsak;
Lenfödem konjenitale (%10); doğumda görülür. Genellikle 3/2’si tedavi gerektirmez.
Lenfödem praecox (%80); en yaygın olarak puberte döneminde meydana gelir.
Lenfödem tarda (%10) tipik olarak 35 yaş sonrası oluşur.

-- Primer lenfödemin anormal lenfangiografik paternleri, lenfatik sistemin malformasyonları;  Aplazi(%15)
Hipoplazi(%70)
Hiperplazi(%19)

--     Otozomal dominat formu ise, Milroy Hastalığı’dır.

Sekonder Lenfödem
Cerrahi, radyoterapi, travma veya yaralanma, lenf akımının bir tümör tarafından tıkanması sebepleri ile gelişebilir.



Lenfödemin Belirtileri ve Fazları:
Lenfödem ilk aşamada extremitede ağırlık hissi, ciltte gerginlik ve kuruluk, kıyafet ve takıların dar gelmesi gibi belirtilerle kendini gösterebilir.




Faz 3’te volümdeki artışla doku aşırı sert ve deri değişiklikleri meydana gelir.Stemmer pozitif, fibrosis ve sklerozis gerçekleşir.Pitting yoktur.

Lenfatik kistler, enfeksiyon, parazi/paralizi, skar vs. gibi komplikasyonları mevcut olup; obezite, yaş, operasyon sahası, radyoterapi, insizyonun tipi, enfeksiyon lenfödemi olumsuz etkileyen önemli faktörlerdir.

KOMPLEX DEKONJESTİF FİZYOTERAPİ (KDF)

KDF’de amaçlarımız lenfödem hakkında hastanın eğitimini yapmak ve ev programına katılımına teşvik etmek, ödemli koldaki lenf transportunun hızlanmasını ve birikmiş proteinin dağılmasını sağlamak, enfeksiyonun oluşmasını ve tekrarlamasını önlemek, ve psikolojik problemlerle hastanın başa çıkmasına yardımcı olmaktır.

Manuel Lenf Drenajı(MLD), Egzersiz, kompresyon ve cilt bakımı önemli parametrelerdir.

MLD : Lenf sisteminin elle manuple edilerek bloke olmuş lenf sıvısının serbest akımının sağlanması tekniğidir. Lenf oluşumunu ve lenfanjiomotoriyi arttrır. Drenaj tekniğinde manuel basınç, ritm ve yön son derece önemlidir.
MLD  lenf akımını hızlandırır,  ağrıyı azaltarak rahatlama hissi verir, bağışıklık sistemini güçlendirir.
MLD nin kesin kontendike olduğu durumlar elenerek hasta seçimi yapılır.

Bandajlama ve Kompresyon Giysileri
Bası Bandajları: MLD ile emilen sıvının doku aralığına geri dönüşünü engellemek  amacıyla uygulanır. Bandajlama kısa ve uzun germeli olarak 2 ye ayrılır.. Bu özel bandajlamalar dışındaki bandaj şekilleri lenfödem için zararlıdır.
Kompresyon Giysileri: Özel ölçü alınarak yapılan giysilerin basınç ayarları önemlidir.
Kompresyon Cihazları: Tek hücreli ve multi hücreli  çeşitleri bulunmakta olup, lenfödem tedavisindeki belirgin etkileri kanıtlanmamıştır.
Egzersiz
Egzersizin lenf sistemi üzerinde ciddi etkileri vardır. Kas kontraksiyonu ve arterial pulsasyon lenfanjiomotoriyi hızlandırarak doku aralığındaki sıvının mobilizasyonunu sağlar. Fibrosklerotik dokuyu azaltır, postürü korur ve geliştirir. Vücut şeklini ve simetrisini koruma ve geliştirmeye katkı sağlar. Hastaya egzersiz bilinci yerleştirilmeli, tekrar ve düzeni sorgulanmalı, egzersiz çeşidi ve etkinliğine göre seçilerek süresi ve dozu konusunda eğitimi verilmelidir.
Cilt Bakımı
Deri bakımı ve hijyen oldukça önemlidir. Antibakteriyel bir sabunla yıkanıp iyice kurutulması, enfeksiyon oluşma riskini azaltır. Herhangi bir  kimyasal içermeyen nemlendirici ile deriyi nemlendirmek de son derece önemlidir.  

Fizyoterapi seanslarının yanısıra hastanın kıyafet seçimi, ağır kaldırma ve mekanik zorlanmalar, enfeksiyon riski, extremite istirahat pozisyonları, beslenme ve günlük yaşam aktiviteleri ile ilgili eğitiminin yapılması oldukça önem taşımaktadır. Bu öneri ve yönlendirmeler kişinin yaşam şekli, iş hayatı vs. göz önünde bulundurularak kişiye özel olarak planlanmalı ve tedavi, hastayı takip eden cerrah ve/veya onkologlar ile iletişim dahilinde devam ettirilmelidir. Kişi, uygun spor dalları konusunda yönlendirilerek fiziksel aktivite düzeyi  konusunda bilinçlendirilmelidir.
Saygılarımla
FZT TUBA ERGENE
Değerli hocalarımız Uzm.Fzt Gülsün Gürel ile Dr.Fzt Didem Karadibak’a  alandaki çalışma ve katkılarından dolayı teşekkürlerimi bir borç bilirim.

 

REHAMER FİZİK TEDAVİ MERKEZİNDE UZMAN FİZYOTERAPİSTLER TARAFINDAN LENF ODEM TEDAVİSİ YAPILMAKTADIR.

AYRINTILI BİLGİ İÇİN:0212 4700495 TELEFONU ARAYABILIRSINIZ

Son Güncelleme: Çarşamba, 15 Şubat 2012 06:58

Rehamer Fizik Tedavi Merkezi

Sosyal Paylasım

| Tasarim zkan AKIR |
Yayinlanan yazilarin izin alinmadan kopyalanmasi ve kullanilmasi 5846 sayili Fikir ve Sanat Eserleri Yasasina gre sutur.