| Yenidoğan Döneminde Fizyoterapi ve Rehabilitasyonun Önemi |
|
|
|
|
Bu yazimda sizlere neonatal dönem ve bu dönemdeki fizyoterapi ve rehabilitasyon yaklasiminin önemini anlatmaya çalisacagim. Normal gebelik dönemi (son görülen adetten doguma kadar geçen süre ) 38- 42 haftadir. 38-42. haftalarda dogan bebekler normal zamanli ( full term), 37 haftadan daha önce dogan bebekler prematüre (preterm), 42 haftadan sonra dogan bebekler ise postmatüre (postterm) olarak kabul edilir. Dogumdan sonra ilk 4 haftayi kapsayan dönem olan neonatal dönemde bakim veren ekip içinde fizyoterapist de yer almaktadir. Fizyoterapi ve rehabilitasyon yaklasimlarinin basinda yer alan degerlendirme yalnizca bir özür, nörolojik bir problem sonrasi yapilan bir degerlendirme degildir. "Bebegin ilk 4 haftasinda yenidoganla ilgili hekim grubunun yaptigi degerlendirmelerin yansira rutin degerlendirmelerde fizyoterapi degerlendirmesi de yer almalidir. Amaç olasi özürlerin erken saptanmasinin yani sira bebegin gelisiminin izlenmesi ve ailelere bebegin fiziksel gelisimi hakkinda ileriye dönük bilgi vermektir." Bebeklerin bir ekiple degerlendirmesi son derece önemlidir. Ekipte pediatri uzmani, pediatrik nörolog, ortopedist, fizyoterapist, çocuk gelisim uzmani, hemsire ve ilgili diger saglik elemanlari yer almalidir. Yukarida da bahsettigim gibi son adet tarihinden sonra, 37 haftadan önce dogan bebekler prematüre bebek olarak tanimlanmaktadir. 26 haftadan erken dogan bebeklerin yasama sansi daha az olmasina ragmen son dönemlerde gelistirilmis olan tibbi olanaklarla ( monitörle izleme, endotrakeal intübasyon ve respiratörle solunuma yardim, total parenteral beslenme gibi) bu sans artmistir. Ülkemizde de bu tür servisler mevcuttur. Bebeklerin gelisiminde dogum agirliginin da önemli bir yeri vardir. Dogum agirligi 2500 gramin altinda olan bebekler düsük dogum agirlikli, 1500 gramin altindakiler çok düsük dogum agirlikli, 1000 gramin altindaki bebekler ise ileri derecede düsük dogum agirlikli olarak kabul edilmektedir. Gelismis ülkelerde yapilan arastirmalarda 2500 gramin altindaki yenidoganlarin yaklasik %70’ini preterm yenidoganlar olusturur. Ülkemizdeki çalismalarda da buna benzer sonuçlar elde edilmistir.  Prematüre bebeklerde, özellikle riskli diye adlandirilan dogum yasi ve/veya dogum agirligi düsük olan bebeklerde daha çok olmak üzere tüm bebeklerde kalp ve dolanim sistemine bagli sorunlar, zor dogum sirasinda olusan asfiksi, bebegin solunum yollarina sivi aspirasyonu, anoksi ( oksijensiz kalma), bebegin geç aglamasi, morarma, kan uyusmazligi, sarilik, akciger problemleri, enfeksiyon, merkezi sinir sisteminin etkilenmesine bagli olarak bazi nörolojik problemler meydana gelebilmektedir. Öncelikli olarak bu bebeklerin pediatrik nörolog tarafindan görülmesi gerekir. Takiben pediatrik fizyoterapist tarafindan yapilan degerlendirme de görülebilecek problemlerin erken saptanmasi ve dolayisiyla erken rehabilitasyonun baslamasina olanak verir ve kalici bozukluklarin önlenmesi saglanmis olur.Yenidogan bebek dogumu izleyen dakika, saat ve günlerde vücudunun hemen tüm sistemlerini içeren biyokimyasal ve fizyolojik degisiklikler ile dis ortama uyum yapmak zorunlulugundadir. Fizyoterapi degerlendirmesi sunlari kapsar; Öykü alinmasi Anne öyküsü Annenin yasi Boyu Gebelikten önceki tartisi Gebelik süresince tarti artisi Hastaliklari Aldigi ilaçlar Geçirdigi enfeksiyonlar Kötü aliskanliklari Dogum öyküsü Dogumun yapildigi yer Prezantasyon sekli (bas ya da makat) Travayin (dogum eyleminin) süresi Su kesesinin açilmasindan doguma kadar geçen süre Amniyotik sivi durumu (rengi, miktari gibi) Göbek kordonunun durumu Plasentanin özellikleri Acil girisim veya özel bakim gerektiren bir durum olup olmadiginin belirlenmesi Majör veya minör bir anotomik anomali varliginin saptanmasi Daha sonraki degerlendirmelere esas olusturacak bulgularin kaydedilmesi Ilk degerlendirmede yenidoganin genel durumu degerlendirilir. Cildin rengi ve postür gözlenmelidir. Yenidogan normalde intrauterin yatis pozisyonunu devam ettirir ve fleksiyon postüründedir. Ayrintili degerlendirmede; Kranial sinirler, Refleksler, Postür ve kas tonusu, Ekstremite deformitelerinin olup olmadigi, Anne karnindaki pozisyona bagli gelisebilecek deformiteler ( özellikle boyunda görülebilecek tortikollis, el ve ayak eklemlerinin harekeliligi ve pozisyonu, omurga ) Motor gelisim özellikle bas kontrolü, Emme ve beslenme durumu, Duyu ve algilama testleri yapilir. Gebelik döneminde, dogum sirasinda ve sonrasinda meydana gelebilecek problemlerde, degerlendirme olusan tabloya göre ayrintilandirilir. Genetik hastaliklara bagli görülebilecek bozukluklar, Kol ve bacak kemiklerindeki kiriklar, Sinir zedelenmeleri ( Brakiyal pleksüs, omurilik zedelenmesi ) ayrica degerlendirilmelidir. Degerlendirmelerden sonra herhangi bir nörolojik problemi bulunmayan bebeklerin ailelerine, Beslenme ve tasima sirasindaki pozisyonlar, Yatis sirasindaki dogru pozisyonlama, Bebegin motor gelisiminin dönemleri, ögretilmelidir. ( Bu bilgi ailelerin bazi hareketleri erken yaptirarak eklem deformitelerine neden olmalarini önler. ) Sik görülen, Bebegin erken oturtulmasi, bastirilmasi, yürütülmeye çalisilmasi, Tekrarlayici hareketlerin yapilmasi (devamli ziplatma yada zipzip kullanilmasi), Uygun olmayan yürüteçlerin kullanilmasi , Uygun olmayan aykkabilarin kullanilmasi, Bebegin devamli kucakta tutulmasi, yüzükoyun pozisyona hiç getirmeme yada devamli ayni pozisyonda tutma, önlenmelidir. Ailelere bebegin normal gelisimi anlatilmalidir. Özellikle prematüre bebeklere ailelerin düzeltilmis yasina göre davranmalari istenmelidir. Bunun yaninda ailelerin bazi bozukluklarin erken tespitine yardimci olmak amaciyla, 1 aylik bebekte; Sürekli aglama Emme bozuklugu Israrli ve sürekli kusma Çevresinden gelen uyarilara cevap vermeme Havale (Konvülzyon) 2 aylik bebekte (yukaridakilere ek olarak); Bulunmasi gereken reflekslerin kaybi Kaslarda asiri sertlik ya da gevseklik 3 aylik bebekte; Gözde kayma, titreme Bebegin sirtüstü, bas ve topuklar üzerinde yay gibi sert bir sekilde durmasi Bebegin gülmemesi, annenin yüzüne bakmamasi 4 aylik bebekte; Bas kontrolünün olmamasi Gözde odaklasmanin saglanamamasi Elin ya da ellerin bas parmak içte kalacak sekilde yumruk halinde tutulmasi Kaybolmasi gereken reflekslerin devam etmesi 8 aylik bebekte; Dönme ve oturma aktivitelerinin olmamasi El-göz koordinasyonunun yoklugu Tekme atarken iki bacagin da itilmesi Bebegin bacaklarini uzatarak oturdugu pozisyonda vücudunun öne egilmesi, bacaklarin birbiri üzerine binmesi 10 aylik bebekte; Emeklemenin olmamasi ya da her iki ayagin birden çekilerek, siçrar tarzda emekleme Ayaga kalkmada zorluk Ismi ile çagrilinca tepki vermemesi Agizdan salya akmasi Verilen yiyecegi agzina almamasi ya da agzina götürememesi 1 yasindaki bebekte; Tutunarak yürüyememesi Parmak ucuna basarak yürüme belirtileri gözlendigi durumlarda derhal doktora basvurmalari söylenmelidir. Bebek yürüyene kadar, en fazla 3 aylik aralarla rutin fizyoterapist kontrolü saglanmalidir. Herhangi bir bozukluk durmunda fizyoterapi yaklasimi tamamen degismektedir. Teshisden sonra, olabilecek en kisa zamanda rehabilitasyona baslanmalidir kaynak:pubmed,actaortopedica,http://www.saglikansiklopedisi.com/,ms dernegi Sorular (19)
  Yazan lucy, Eylül 27, 2007
rehabilitasyon hizmetlerinin önemi nedir?
Yazan yağmur, Ekim 06, 2007
rehabilitasyonun önemi?
Yazan asi, Ekim 19, 2007
sağlık açısından önemi
Yazan servet, Ekim 23, 2007
bebegim henüz 2 aylık ve devamlı kafasını sağ tarafa döndürerek yatıyor uykuya daldığında değiştiriyoruz ama genellikle sağ tarafına dönerek yatıyor dr. gittik ve elle muayenede bir şey bulunmadığını söyledi ama boyun eğzersizi yapmamızı söyledi sizce tortikoli olsa boyunda kitle oluşurmu
Yazan EBRU, Kasım 30, 2007
kızım 26.5 haftalık doğdu ikiz teki diğeri vefat etti şuan 26 aylık ama yürümüyo emekliyo tutunarak yürümeye çalışıyo korku var artı konuşmuyoo benim ne yapmam lazım çok sayıda dr gittim bana ne önerirsiniz
Yazan İBRAHİM COŞAN, Aralık 06, 2007
Bizim bebeğimiz 29 haftalık 960 gram doğdu doğum esnasında oksijensiz kaldığından dolayı beyinde kanamalar meydana geldi ve kanamaların olduğu yerde beyin hücreleri öldü 106 gündür yoğun bakımda tedavi görüyor bu süre içerisinde zatüre geçirdi son 15 gündür sepette yaşıyor sadece oksijen ve buhar veriliyor birde kullandığı antibiyotikleri var pediatrik nöroloji uzmanına bebeğimizi muayene ettirdik çok iyi fizik tedaviye ihtiyacı olduğunu söyledi bu durumda bizim izlememiz gereken yol nedir ve bize tavsiye edebileceğiniz en iyi merkez neresi?
Teşekkürler... Yazan nurten, Aralık 16, 2007
32 haftalık 1800 gram oligohidramnios sonucu sezeyanla dogum yaptım hicbir sorunu yoktu.suan 1 aylık seğrime seklinde sıçrama gibi titreme var yüksek sesten korktuğu için degil.yeni doğduğu zamanlardada vardı.sürekli titreme şeklinde değil.
Yazan ümit akyol, Aralık 20, 2007
05.05.07 tarhinde erkek bebek oldu 2. gününde soğuk havale geçirdi..18 gün yoğun bakım da kaldı... şuan boyu 70 cm kg 8600kg baş çevresi 39,5 dr mikrosefali tanısı kondu... son kontrolde kaslarında gerginlik olduğu ve özel eğitim alması gerektiği söylendi...son kontrolune kadar baş çevresınde artış oldu sadece son 1 ayında sabit kaldığı söylendi...desteksiz oturuyor-sürünüyor -ayına göre yapması gerekenlerden oyuncaklara atılmıyor ...sürekli zıplamak istiyor ve zıpladıkca gülüyor........... soru1..kafa çapı büyümesinde artış olurmu(artması için ne yapalım)..soru2 özel eğitimi alması fayda saĞLARMI...TEŞEKKÜR EDERİM VERECEĞİNİZ CEVAP İÇİN
Yazan ersin serttepe, Ocak 02, 2008
10 aylık bir kızım var ve devamlı kusma sorunu yaşıyoruz muhallebisinden 10 dak.onra hepsini çıkartıyor artık çok endişeleniyoruz doktorumuz ps*kolojik olduğunu söylüyor fakat uzun süredir devam ettiği için midesinde mi ? bir problem var acaba diye düşünüyoruz .metilium diye bir şurup kullandığımız halde yinede kusuyor .kısacası çaresiz bir şekilde düzelir diye bekliyoruz .sizden ricam ne yapabiliriz ?çünkü bu şekilde kilo kaybediyor . teşekürler .
Yazan Kemal ARSLAN, Ocak 02, 2008
33,5 cm doğdu 9.ayında 39 cm oldu 12 ayında 40 cm. misrosefali denildi mr çekildi 5 aylıktı diğer bütün oluşumlar normaldi. beynin etrafında (Restroserebellar araknoid mesafe genişlemiştir mega sisterna magna ? ... mr sonucu çok uzun ben kısaca olumsuzlukları yazdım.9 aylık iken yine mr çekildi beyin ve kafa yapısında ki görüntü aynı idi çoçuğun boy ve kilo narmal seyrinde gidiyor ancak vucudunu kullanması çok yavaş emeklemiyor oyuncakları çok yavaş ve ilgisiz alıyor ne yapılabilir şimdi özel eğitim fizyoterapist eşliğinde alacak haftada üç seans yeterli olurmu ne yapabiliriz.. teşekkürler
Yazan tunc pınar, Ocak 02, 2008
dortbucuk aylık bebegımız celıl ege 2-3 gunde bır emerken arasıra 10 -15 sanıye suren genellıkle daha kısa el ve basta titremeler oluyor. Normalmıdır bılemıyoruz ılgınıze tesekkurler.
Yazan Nurcan Baki, Şubat 04, 2008
Bizim bebegimiz 32 haftalik 1460 gram dogdu su anda 1 yasinda sürekli kontrol altinda kendini asiri derecede kasmasi vardi kasmasindan dolayi hareketlerinde gerilik oldugundan fizik tedavi görüyor ve gözlerinde de asiri derecede kayma.titreme ve dikkat daginikliligi var onun icinde ayri bir tedavi programi var haftada bir kere.beyin fonksiyonlarinin yavas calistigini söylüyorlar yasitlari gibi degilde 5 aylik bir bebek gibi oldugunu söylediler sizce beyin fonksiyonlari yavas calisan bir bebegin ilerde bir sorunu olabilirmi su anda bebegin yavasta olsa gelisimi var göz ve hareketlerinde ama yavas oldugu icin bizi tedirgin ediyor kendini 2 yada 3 yasi arasi toplama sansi ne kadar ?? ilginize Tesekkurler simdiden...
Yazan Nurcan Baki, Şubat 11, 2008
4 subatta gönderdim email yanlis adres yazdimdan bana cevabi ulasmadi yukardaki adrese tekrar yazarmisiniz cevabi,tesekkürler
Yazan selçuk, Şubat 27, 2008
22 02 2008 tarihinde bir erkek oğlumuz oldu.Doğum sonrasında sol kolunun oynatılmadığı fark edildi.fakat ellerini oynatıp elini sıkıyor 5.gününde elini göğsüne koyduğumuzda sağ sol kaldırıp indirme yapabiliyor ancak yanına koyduğumuz zaman kaldıramıyor.çocuk noroloğu 5.ve6.sinirlerde zedelenme olduğunu söyledi bizm sizin önerinizle yapa bileceğimiz ne var acaba fizik tedaviye başlana bilir mi?başlanırsa ne kadar sürede sonlanır.yardımlarınızdan dolayı şimdiden teşekkür ederiz
Yazan salih, Mart 22, 2008
eşim 35 haftalık 2,75 dogum yaptı eşi önde olduğuiçin kanama sonucu erken doğdu ve solunuma bağlandı ve 2 gün solunumda kaldı şimdi çıktı küvezde doktor pasif gibi görmüş ve tomografi çekmiş ve temiz çıkmış yanlız biraz hareketsiz miş erken doğan bebekler noroliji ye gösterilirmi hepsi ve sizcce hocam çocuğum ne kadar riskli saygılarımla
Yazan ILYANA GÜNGÖR, Mayıs 04, 2008
Merhabalar
Ben 33 yaşında bir kadnın 25.08.2006 hastaneye yetiştiremedilerve ambulansta ters yani bebek ayaktan dogdu 2060gr olarak. Şürekli doktor kontrolünde şu ana kadar ir soun yoktu. Yalnız beni endişeye düşüren şey kızımın bazen sık sık bazen seyrek olarak saniyelik olarak bir titreme genelde kafasını sallar gibi görüyorum doktoruna sordugumda - bu genellikle cocuk idrar yparken ısı kaybına ugrar diye bir cevap aldım . Yalnız geceleri artık uyuyamaz oldum ve bu sorum beni cok endişelendiriyor.Lünfen bana bir yol gösterin Yazan yilmaz ordu, Mayıs 18, 2008
hocam kolay gelsin kızım mikrosefali hastası fizik tedavi goruyor henuz bir yasında capada yapdırıyoruz ama 2 ayda bir fizik tedavi sırası geliyor ozel egitim alması için nereye basvurmamız gerekjiyor hastalıkla ilgili bıraz bilgi verir seniz sevinirim
Yazan Abdulkadir, Mayıs 20, 2008
Benim cocugum down sendorumlu dunya geldi.su an 13 aylik.ocak 2008 te kalbinde ameliyat oldu.yeni yeni oturmaya basladi ve yeni disleri cikiyor.ben su an azebeycanda yasiyorum,burda cocuga fizik tedavi ve masaj yaptirmak istiyorum sakincasi var mi? tesekkurler
Yazan SERAP, Temmuz 03, 2008
İyi günler,benim yeni 30 günlük bir erkek yiğenim oldu.ablam doğumu Austurya nın Viyana şehrinde yaptı.Kendisi orda yaşıyor.NORMAL ve ZOR bİR doğum oldu ve cocuğu vakkumla aldılar.doğumdan sonra cocuğun sol boynunda ceviz büyüklüğünde bir şişlik oluştu.doktara götürdüğümüzde boyunda kan toparlaması teşhisi konuldu ve şuan fizik tedavi uygulanıyor.sadece sizden bu konu hakkında bizi bilgilendirmeniz.fizik tedaviden bir sonuç alabilirmiyiz,ne kadar sürede geçer,ve sakat kalma ihtimali varmı,nasıl bir tedavi uygulamalıyız.?iyi günler,kolay gelsin.
Soru Sorun
Copyright 2007. All Rights Reserved. |
| < Önceki | Sonraki > |
|---|
Giris Formu
Tüm Hakları Saklıdır.© 2005 - 2008 Türkiye'nin En Büyük Fizik Tedavi Merkezi.
Web Tasarım Jet Dizayn Reklam
